Rezultatet e analizave laboratorike të ujit të pijshëm në Gostivar kanë zbuluar ndotje serioze mikrobiologjike, me nivele shumë të larta të baktereve koliforme, shtim të kolonive bakteriale aerobe mezofile dhe përqendrim të lartë të klorit rezidual. Ekspertët paralajmërojnë se kombinimi i këtyre treguesve nënkupton se uji nuk është i sigurt për konsum pa trajtim të duhur dhe se mund të paraqesë rrezik për shëndetin e qytetarëve.
Bakteret koliforme – shenja e parë e ndotjes së ujit
Në mostrën e analizuar janë regjistruar 2.419,6 cfu/100 ml baktere koliforme, ndërsa kufiri maksimal i lejuar është 50 cfu/100 ml.
Bakteret koliforme janë mikroorganizma që gjenden natyrshëm në tokë, bimë dhe në sistemin tretës të njerëzve dhe kafshëve. Prania e tyre në ujë nuk do të thotë domosdoshmërisht se të gjitha janë të rrezikshme, por ato konsiderohen tregues i ndotjes së sistemit të furnizimit me ujë dhe mund të sinjalizojnë depërtimin e lëndëve fekale ose të mikroorganizmave të tjerë patogjenë.
Kur numri i tyre është dhjetëra herë mbi normën e lejuar, ekziston rrezik real që uji të përmbajë edhe baktere, viruse apo parazitë që mund të shkaktojnë sëmundje.
Baktere që nuk duhet të jenë fare të pranishme
Analizat shtesë kanë konstatuar praninë e 39 cfu/100 ml baktereve, ndonëse sipas standardeve vlera referente duhet të jetë 0 cfu/100 ml.
Kjo do të thotë se në mostër janë gjetur baktere që nuk duhet të ekzistojnë në ujin e pijshëm. Vetë prania e tyre është e mjaftueshme që uji të konsiderohet mikrobiologjikisht i papërshtatshëm për konsum.
Rreziku nuk qëndron vetëm te këto baktere, por edhe te mundësia që në ujë të jenë të pranishëm mikroorganizma shumë më të rrezikshëm, si Escherichia coli, Salmonella, Shigella, Campylobacter, si dhe viruse apo parazitë që shkaktojnë infeksione të rënda të zorrëve.
Kolonitë bakteriale aerobe mezofile – tregues i gjendjes së sistemit
Analizat kanë treguar edhe numër të shtuar të kolonive bakteriale aerobe mezofile.
Këta mikroorganizma zhvillohen në prani të oksigjenit dhe rriten më mirë në temperatura të afërta me temperaturën e trupit të njeriut. Shumica e tyre nuk janë të rrezikshme, por numri i tyre shërben si tregues i gjendjes higjienike të ujit dhe i gjithë sistemit të furnizimit.
Rritja e numrit të tyre mund të tregojë ndotje organike, dezinfektim të pamjaftueshëm ose krijimin e shtresave bakteriale në gypa dhe rezervuarë. Edhe pse nuk dëshmon drejtpërdrejt praninë e patogjenëve, është një sinjal alarmi se kushtet favorizojnë zhvillimin e tyre.
Çfarë pasojash mund të ketë konsumimi i ujit të ndotur?
Pirja e ujit të ndotur mikrobiologjikisht mund të shkaktojë infeksione gastrointestinale, të shoqëruara me:
diarre;
të vjella;
dhimbje dhe ngërçe në bark;
temperaturë;
të përziera;
dobësi të përgjithshme dhe dehidrim.
Tek shumica e të rriturve simptomat zgjasin disa ditë, por tek fëmijët, të moshuarit, gratë shtatzëna dhe personat me imunitet të dobësuar pasojat mund të jenë shumë më serioze dhe të kërkojnë trajtim spitalor.
Edhe niveli i lartë i klorit paraqet rrezik
Në një mostër të marrë nga një çezmë në rrugën “JNA” në Gostivar është matur përqendrimi i klorit rezidual prej 1,1 mg/l.
Sipas rregulloreve, niveli i rekomanduar është 0,2–0,3 mg/l, ndërsa nuk duhet të kalojë 0,5 mg/l.
Klori përdoret për dezinfektimin e ujit dhe është i domosdoshëm për eliminimin e baktereve dhe viruseve. Megjithatë, kur përqendrimi i tij është shumë mbi kufirin e lejuar, mund të shkaktojë erë dhe shije të pakëndshme të ujit, si dhe irritim të syve, lëkurës dhe mukozës tek personat më të ndjeshëm.
Prania e një niveli të lartë klori nuk do të thotë se uji është i sigurt. Përkundrazi, kur njëkohësisht zbulohen edhe sasi të mëdha bakteresh, kjo mund të tregojë se është bërë një dezinfektim i shtuar pas ndotjes, pa u eliminuar plotësisht shkaku i saj.
Kombinimi i rezultateve ngre shqetësim serioz
Nivelet jashtëzakonisht të larta të baktereve koliforme, prania e baktereve që nuk duhet të ekzistojnë në ujin e pijshëm, numri i shtuar i kolonive bakteriale aerobe mezofile dhe përqendrimi i lartë i klorit rezidual tregojnë se sistemi i furnizimit me ujë ka pësuar një ndotje serioze mikrobiologjike.
Kjo situatë kërkon masa urgjente për sanimin e rrjetit të ujësjellësit, kontrolle të vazhdueshme laboratorike dhe informim të qartë të qytetarëve, me qëllim parandalimin e përhapjes së sëmundjeve dhe mbrojtjen e shëndetit publik.